اصلاحات كميسيون درخصوص طرح تدوين و تنقيح قوانين و مقررات كشور
تصويب اصلاحات كميسيون درخصوص طرح تدوين و تنقيح قوانين و مقررات كشور (جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان)
رئيس ـ دستور جلسه را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ دستور اول گزارش كميسيون اجتماعي در مورد طرح تدوين و تنقيح قوانين و مقررات كشور (اعاده شده از شوراي محترم نگهبان) است. در خدمت جناب آقاي زماني هستيم.
سيدجواد زماني (سخنگوي كميسيون اجتماعي) ـ
بسمالله الرحمن الرحيم
گزارش كميسيون اجتماعي به مجلس شوراي اسلامي
طرح تدوين و تنقيح قوانين و مقررات كشور (اعاده شده از شوراي محترم نگهبان) در جلسه روز يكشنبه مورخ 22/1/89 با حضور نماينده محترم آن شورا مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و با اصلاحاتي به شرح ذيل به تصويب رسيد. اينك گزارش آن را تقديم مجلس محترم شوراي اسلامي ميدارد.
رئيس كميسيون اجتماعي ـ سليمان جعفرزاده
همكاران محترم در طرح تدوين و تنقيح قوانين شوراي محترم نگهبان تعدادي از بندها را ايراد گرفتند. لذا در جلسهاي كه با حضور نماينده محترم آن شورا بود براي تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اين اصلاحاتي كه اغلب هم جزئي است انجام داديم و اينك من آن اصلاحاتي را كه انجام گرفته خدمتتان عرض ميكنم.
در تبصره (1) شوراي محترم نگهبان ايراد گرفته و تبصره اين است «اعمال وظايف اين معاونت نافي اختيارات نمايندگان مجلس شوراي اسلامي نميباشد»، شوراي محترم نگهبان گفته بود ابهام دارد كه عبارت «اختيارات تقنيني» را آورديم تا اين ابهام هم حل بشود.
در ماده (2) برخي از دستگاهها را از شمول قانون استثناء كرديم و آن دستگاههايي كه از شمول قانون استثناء شدند: مجلس خبرگان، مجمع تشخيص مصلحت نظام، شوراي عالي امنيت ملي و شوراي نگهبان از شمول اين ماده مستثني ميباشند.
در بخشي از تكاليفي كه به عهده غيرمجلس گذاشته بوديم، خلاف قانون اساسي تشخيص داده شد كه همه را با عبارت «اقدام قانوني» اصلاح كرديم كه بندهاي مختلف ماده (3) اين ايراد را گرفته بودند كه با آوردن عبارت «اقدام قانوني» اين ايراد هم برطرف شد.
در بند (6) به كلمه «آموزش» ايراد گرفته بودند، يعني اطلاعرساني و آموزش عمومي قوانين كه «آموزش» را حذف كرديم و فقط «اطلاعرساني قوانين» را آورديم.
در ويراستاري و اصلاح آن شماره مواد را گفته بودند ممكن است در قانون تغيير داده شود. به خاطر رفع اين ابهام هم آوردهايم «عبارت بدون تغيير در مراد مقنن» كه در قسمتهاي مربوطه اضافه شده، شامل بندهاي (3)، (5) و (7) ماده (3) است، يعني اين قسمت را اضافه كرديم كه آن ابهام از بين برود.
در مورد ديگر در شوراي عالي تنقيح گفته بوديم «به منظور هماهنگي بين قواي سهگانه» كه اين از اختيارات رهبري بود و در آنجا اين را اصلاح كرديم و آورديم «به منظور اجراي اين قانون» كه با اين جمله هم رفع ابهام شد.
و مورد آخر هم آييننامه را آورديم كه كميسيون آييننامه تصويب كند و اين هم مورد ايراد شوراي نگهبان قرار گرفت كه اين را اصلاح كرديم به «دستورالعمل به تصويب رئيس مجلس». از حوصلهاي كه به خرج داديد، ممنونم.
رئيس ـ متشكريم. در مورد اصلاحيه ماده (1) اگر نظري هست بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ مخالفي نيست.
رئيس ـ موافق هم كه صحبت نميكند، قرائت بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ اصلاحيه اول: تبصره ماده (1) به شرح ذيل اصلاح شد:
تبصره ـ اعمال وظيفه اين معاونت شامل حيطه اختيارات تقنيني نمايندگان مجلس شوراي اسلامي نميباشد.
رئيس ـ حضار 200 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اعلام بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد، پشت سر هم اصلاحاتي هست كه اگر همه دوستان در رأيگيري مشاركت بفرمايند متشكريم. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويبشد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ تبصره ذيل به ماده (2) الحاق گرديد:
تبصره ـ مجلس خبرگان، مجمع تشخيص مصلحت نظام، شوراي عالي امنيت ملي و شوراي نگهبان از شمول اين ماده مستثني ميباشند.
رئيس ـ حضار 204 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند...
دبير (دهقانينقندر) ـ آقاي رئيس! آقاي كواكبيان مخالف اصلاح هستند.
رئيس ـ زودتر بفرماييد كه رأيگيري نكنيم، بفرماييد.
مصطفي كواكبيان ـ بسمالله الرحمن الرحيم
جناب آقاي رئيس ببينيد! اگر واقعاً هدف تنقيح مقررات و قوانين است، شوراي محترم نگهبان دستگاههايي كه به نحوي زيرمجموعه مقام معظم رهبري است را اينجا آورده و استثناء كرده است. واقعاً هدف اين نيست كه ما بخواهيم قوانين آنها را وتو كنيم، هدف تنقيح قوانين و اينكه آنها ارسال كنند. من فكر نميكنم كه ما قرار است مصوبات مجمع تشخيص يا شوراي نگهبان يا امثال اينها را اينجا از بين ببريم يا وتو كنيم. من فكر ميكنم فقط ارسال آن قوانين براي بررسي و تنقيح است. لذا ضرورتي ندارد كه ما اينها را استثناء كنيم.
رئيس ـ بله، چون الزام بوده آنها اشكال گرفتهاند، البته خيلي هم به كار ما مربوط نيست، چون مورد نظر ما مقررات به نحو عام نيست، هدف ما بيشتر قوانين است. در عين حال اگر ميخواهيد نظر شما را رأي بگيرم؟
كواكبيان ـ بنده معتقد هستم كه اگر ما اصرار داشته باشيم شايد به مجمع برود و طور ديگري نظر داده بشود.
رئيس ـ موافق آقاي قرباني هستند، بفرماييد.
موسي قرباني ـ بسمالله الرحمن الرحيم
همكاران محترم عنايت بفرماييد! در اين ايرادي كه شوراي محترم نگهبان گرفته بودند چون بعضي از دستگاهها درواقع خارج از شمول اختيارات مجلس است. شما ميدانيد كه مقررات مربوط به مجلس خبرگان را طبق قانون اساسي خودشان تصويب ميكنند. هدف ما از اينكه مقرراتشان را به مجلس ارسال كنند اين بود كه بهرحال يك اقدامي بشود و اينها اصلاح بشود. البته در ماده (3) آمده كه همه را به جهت اقدام قانوني اصلاح كرديم. ولي جاهايي مثل شوراي نگهبان، مجمع تشخيص و خبرگان درواقع تحت نظر مجلس محسوب نميشوند، جاهاي ديگري اينجا بود كه ما آن را حذف نكرديم، يعني نماينده محترم شوراي نگهبان را با توجه به اصلاحات ماده (3) متقاعد كرديم كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، ديوان عالي كشور و ديوان عدالت اداري بماند، ولي جاهايي مثل مجلس خبرگان را قانون اساسي گفته كه همه چيز دست خودشان است، ضرورتي ندارد كه بفرستند. ضمن اينكه مصوبه آنچناني هم كه ما بخواهيم اينجا راجع به آن اصلاحاتي انجام بدهيم هم در آنجا نيست.
بنابراين من از دوستان خواهش ميكنم اصلاحاتي كه به عمل آمده اصلاحات خوبي است، شوراي نگهبان هم پذيرفتهاند، انشاءالله رأي بدهند كه مشكل برطرف بشود.
رئيس ـ البته مصوبات مجمع هم كه بطور طبيعي ميآيد، يعني استنثاء آنها خيلي تأثير ندارد.
كواكبيان ـ پيشنهاد را پس گرفتم.
رئيس ـ خيلي خوب، تبصره را قرائت بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ آقاي دكتر قرائت كردم.
رئيس ـ حضار 201 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اصلاحي كه قرائت شد جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان ارائه بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد كه اين اصلاحات را سريعتر عبور كنيم. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويب شد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ اصلاح بعدي مخالف ندارد، بندهاي (2ـ1) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
2 ـ 1 ـ تشخيص تعارضات موجود در مقررات و اعلام آن به مرجع تصويبكننده جهت اقدام قانوني.
رئيس ـ حضار 202 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان ارائه بفرمايند. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويب شد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ اصلاح بعدي هم مخالف ندارد. بند (3 ـ 1) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
3 ـ 1 ـ تشخيص مقرراتي كه موضوع آنها منتفي شده است و اعلام آنها به مرجع تصويبكننده جهت اقدام قانوني.
رئيس ـ حضار 203 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح مورد نظر شوراي محترم نگهبان ارائه بفرمايند. خواهش ميكنيم در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويب شد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (5 ـ 1) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
5 ـ 1 ـ شناسايي موارد نسخ صريح شخصي و اعمال آنها در مجموعههاي تنقيح شده و ارسال به روزنامه رسمي جهت انتشار.
رئيس ـ حضار 202 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند تا نظر شوراي محترم نگهبان تأمين بشود. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويب شد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (6 ـ 1) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
6 ـ 1 ـ اعلام قوانين و مقررات مغاير با سياستهاي كلي نظام كه توسط مقام معظم رهبري ابلاغ شده يا ميشود به مجمع تشخيص مصلحت نظام و هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي جهت اطلاع و اقدام قانوني.
دبير (دهقانينقندر) ـ آقاي دلخوش مخالف هستند.
رئيس ـ بفرماييد.
سيدكاظم دلخوشاباتري ـ بسمالله الرحمن الرحيم
آقاي رئيس ببينيد! در فصل دوم وظايف معاونت در امور تنقيح را مشخص كرده. قطعاً معاونت زير نظر رئيس مجلس و هيأت رئيسه است. اصلاحي كه آقايان انجام دادهاند اعلام شده «اعلام قوانين و مقررات مغاير با سياستهاي كلي نظام كه توسط مقام معظم رهبري ابلاغ شده يا ميشود به مجمع تشخيص مصلحت نظام». اين از اختيارات و وظايف هيأت رئيسه و رئيس مجلس است نه از اختيارات معاونت. به نظر من اينجا «ارسال و اعلام به مجمع تشخيص مصلحت نظام» را آقايان نبايد ميآوردند. هيأت رئيسه مجلس جهت اطلاع و اقدام قانوني. اگر بناست اقدام بعدي انجام بدهد بايد هيأت رئيسه مجلس، به دليل اينكه احتمال دارد معاونت اصلاً جزو نمايندگان و جايگاه قانونگذاري نباشد، اختيار ندارد از طرف مجلس وظايفي را كه مجلس به عهده او نگذاشته است انجام بدهد، وظيفه هيأت رئيسه جداگانه است، رئيس مجلس تشخيص ميدهد، در جلسه هيأت رئيسه مطرح ميكند و اين را اعلام ميكند.
به نظر من اين اعلام به مجمع تشخيص مصلحت نظام از سوي معاونت اضافه است، اين را جنابعالي بايد بزرگواري بفرماييد و نظرتان را بفرماييد.
رئيس ـ آقاي دلخوش! چون مرجعي كه سياستهاي كلي را تنظيم ميكند و از طرف مقام معظم رهبري جهت نظارت براي حسن اين سياستهاي كلي موظف شده مجمع تشخيص مصلحت نظام است، اينجا درواقع يك كار كارشناسي ميكنند قوانيني كه در گذشته...
دلخوشاباتري ـ آقاي رئيس! اعمال اين كار بايد از سوي شما انجام بشود، معاونت نميتواند (رئيس ـ اين فقط جهت اطلاع است) هرچه هم باشد، چون ما آمديم وظايف را مشخص كرديم اين بايد از طريق هيأت رئيسه انجام بشود. ما نميتوانيم وظايف مجلس و كارهايي كه به عهده مجلس است را به عهده يك معاونت بگذاريم.
رئيس ـ خيلي خوب، موافق را دعوت بفرماييد.
دبير (دهقانينقندر) ـ موافق آقاي يوسفنژاد هستند، بفرماييد.
علياصغر يوسفنژاد ـ بسمالله الرحمن الرحيم
ايرادي كه شوراي محترم نگهبان گرفته در ارتباط با اصول (110) و (112) قانون اساسي است. در اصول (110) و (112) اختياراتي كه مربوط به مقام معظم رهبري و در ارتباط با مجمع تشخيص مصلحت هست را اينجا اشاره كرده كه مغاير آن مصوبه مجلس است. در مصوبه مجلس و اصلاحي كه كميسيون محترم انجام داده يك اختلاف وجود دارد. در مصوبه مجلس براي پيگيري و اصلاح قوانين و مقرراتي كه مغاير با سياستهاي كلي نظام كه توسط مقام معظم رهبري يا مجمع تشخيص مصلحت بوده را اشاره كرده كه اين ايراد به نظر ميرسد منطقي بوده، اين تكليف نميتوانسته باشد و اين بند (6 ـ 1) نميتوانسته در اين مورد اقدام كند.
كميسيون محترم آمده اين را براي رفع اشكال به عنوان «جهت اطلاع و اقدام قانوني» اصلاح كرده كه به نظر ميرسد اين هيچگونه تضادي با اختياراتي كه در اصول (110) و (112) هست و تكاليف و وظايفي كه قانون اساسي مشخص كرده ندارد، به نوعي براي رفع ابهام است و به نظر ميرسد تنها راه و چارهاي كه براي حل اين مشكل و ايراد شوراي محترم نگهبان وجود داشته همين عبارت «جهت اطلاع و اقدام قانوني» است، يعني آنجايي كه مغايرت دارد جزو وظايف اين اصول مشخص (110) و (112) مربوط به مجمع تشخيص مصلحت و سياستهاي كلي كه توسط مقام معظم رهبري اشاره شده نشده، در آنجا ميتواند وظايف و تكاليف برابر قانون انجام بگيرد، ضمن اينكه در بعضي از مواقع هم جهت اطلاع اين كار انجام ميشود. بنابراين آن ايرادي كه همكار محترم ما گرفته كميسيون به درستي براي رفع اشكال آن كمك كرده و راه ديگري براي اين اصلاح وجود نداشته، مگر اينكه خود كل بند (6 ـ 1) را حذف ميكرده. بنابراين من خواهش ميكنم به اين پيشنهاد كميسيون رأي بدهيد.
رئيس ـ متشكر، براي رأيگيري قرائت بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ آقاي دكتر قرائت شده است.
رئيس ـ حضار 197 نفر، نمايندگان محترم نظرشان را راجع به اين بند كه مطابق نظر شوراي محترم نگهبان اصلاح شده ارائه بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنيم، تصويب شد. اصلاح بعدي را مطرح بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ تبصره ذيل بند (7 ـ 1) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
تبصره ـ تمام دستگاههاي حكومتي و عمومي موظفند ظرف ششماه پس از لازمالاجراء شدن اين قانون، كليه مقررات مصوب خود را تنقيح نموده و بطور مستمر ادامه دهند. همچنين ظرف ششماه پيشنهاد تنقيح كليه قوانين مربوط به خود را به معاونت ارسال نمايند. اين معاونت ميتواند حين بررسي از كارشناسان دستگاه مزبور دعوت به عمل آورد.
رئيس ـ حضار 194 نفر، نمايندگان نظرشان را راجع به
اين اصلاحي كه جهت تأمين نظر شوراي نگهبان صورت گرفته اعلام بفرمايند. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. مشاركت دوستان بايد بيشتر باشد. اصلاحيه بعدي را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (3) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
3 ـ تدوين شيوهنامه نگارش طرحها و لوايح براساس چارچوبهاي علمي و تعريف لغات تخصصي مورد استفاده در موضوعات مختلف جهت استفاده قانوني دستگاههاي حكومتي به گونهاي كه تغيير در مراد مقنن نباشد.
رئيس ـ حضار 195 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح ارائه بفرماييد تا نظر شوراي نگهبان تأمين شود، دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويبشد. اصلاح بعدي را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (5) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
5 ـ ويراستاري مصوبات مجلس و كميسيونها بدون تغيير در مراد مقنن برابر آييننامه داخلي مجلس شوراي اسلامي.
رئيس ـ حضار 195 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح جهت تأمين نظر شوراي نگهبان اعلام بفرماييد. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد، پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (6) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
6 ـ اطلاعرساني قوانين.
رئيس ـ حضار 195 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند، دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ بند (7) ماده (3) به شرح ذيل اصلاح شد:
7 ـ كدگذاري قوانين و اصلاح فصول و شماره مواد آن بدون تغيير در مراد مقنن بعد از اقدامات تنقيحي.
رئيس ـ حضار 195 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ تبصره (1) ماده (4) به شرح ذيل اصلاح شد:
تبصره 1 ـ نظر معاونت درمورد طرحها و لوايح به همراه طرح يا لايحه پيشنهادي تقديم مجلس شوراي اسلامي خواهد شد تا نمايندگان در جريان آن واقع شوند.
رئيس ـ حضار 195 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد.
دبير (دهقانينقندر) ـ آقاي هدايتخواه تذكر دارند.
رئيس ـ بفرماييد.
ستار هدايتخواه ـ بسمالله الرحمن الرحيم
جناب آقاي رئيس! اخطار اصل (15) قانون اساسي است. اين واژه «كد» كه يك واژه غير فارسي است، بايد معادل فارسي آن «رمز» يا «شماره»... (آقاي دكتر حدادعادل از فرهنگستان علوم اسلامي هستند) در قانون بايد ذكر شود، لطف كنيد اين اصلاح شود.
رئيس ـ بله، درست است. اصل فارسي آن را بياوريد، «كد» را بايد در پرانتز آورد. تشكر ميكنم. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ تبصره (2) ماده (4) به شرح ذيل اصلاح شد:
تبصره 2 ـ چنانچه در مورد موضوعات فوق استعلام نشده باشد هيأترئيسه نظر معاونت را استعلام مينمايد.
رئيس ـ حضار 196 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح ارائه بفرمايند. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويبشد. مشاركت كم است. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ صدر ماده (8) به شرح ذيل اصلاح شد:
ماده (8) ـ به منظور اجراي صحيح اين قانون شوراي عالي تنقيح قوانين مركب از اشخاص زير تشكيل ميگردد:
رئيس ـ حضار 196 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اصلاح ارائه بفرمايند، دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ به انتهاي ماده (8) متن ذيل الحاق گرديد:
تصميمات شورا جنبه مشورتي براي رئيس مجلس شوراي اسلامي خواهد داشت.
رئيس ـ حضار 197 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را براي تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اعلام بفرمايند، دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. اصلاح بعد را بفرماييد.
دبير (محبينيا) ـ ماده (11) به شرح ذيل اصلاح شد:
ماده (11) ـ دستورالعمل اجرايي اين قانون به تصويب رئيس مجلس شوراي اسلامي ميرسد.
رئيس ـ حضار 197 نفر، نمايندگان محترم نظر خود را راجع به اين اصلاح جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان اعلام بفرمايند. دوستان در رأيگيري مشاركت بفرماييد. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد. از دوستان تشكر ميكنيم كه به موقع رأي خود را دادند.
عضو هیئت علمی دانشگاه