موسسه حقوقی آموزشی محمد رضا ایمانی

تصويب تقاضاي تحقيق و تفحص آقاي علي‌اكبر اولياء نماينده محترم يزد و صدوق از عملكرد ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز

رئيس ـ دستور بعد را مطرح بفرماييد.

دبير (محبي‌نيا) ـ دستور بعدي، گزارش كميسيون اقتصادي مبني بر تصويب تقاضاي تحقيق و تفحص جناب آقاي اولياء نماينده محترم مجلس شوراي اسلامي از عملكرد ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز است. سخنگوي محترم كميسيون اقتصادي جناب آقاي خباز بفرماييد.

محمدرضا خباز (سخنگوي كميسيون اقتصادي) ـ

بسم‌الله الرحمن الرحيم

هيأت رئيسه محترم مجلس شوراي اسلامي

سلام عليكم؛ بازگشت به نامه شماره 56929/12/د مورخ 6/7/1388 درخصوص تقاضاي تحقيق و تفحص جناب آقاي اولياء از نحوه عملكرد مبارزه با قاچاق كالا به استحضار مي‌رساند: موضوع در جلسه مورخ 2/12/88 در كميسيون با حضور طراح تحقيق و تفحص مطرح گرديد و اعضاء محترم با عنايت به اين كه دستگاههاي مختلف نظير وزارت اطلاعات، گمرك، نيروي انتظامي و دادگستري عهده‌دار قسمتي از وظيفه مبارزه با قاچاق كالا مي‌باشند ليكن با توجه به ماده (30) آيين‌نامه اجرايي قانون نحوه اعمال تعزيرات حكومتي راجع به قاچاق كالا و ارز مصوب 29/3/79 هيأت وزيران كه وظيفه سياستگذاري، برنامه‌ريزي، هماهنگي و نظارت در حوزه امور اجرايي مبارزه با قاچاق كالا به ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز محول گرديده لذا علي‌رغم عدم ذكر دستگاه مشخص در تقاضاي تحقيق و تفحص عنوان آن تحت نام «تحقيق و تفحص از عملكرد ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز» در كميسيون به تصويب رسيد. مراتب جهت اقدام مقتضي تقديم مي‌گردد.

رئيس كميسيون اقتصادي ـ ارسلان فتحي‌پور

از نظر استحضار نمايندگان محترم بايد عرض كنم مسأله قاچاق كالا يكي از معضلات مهم اقتصادي ماست بطوري كه همه دستگاهها از وجود كالاي قاچاق رنج مي‌برند و علاوه بر آن بازرگاناني كه از طريق سالم و درست به امر بازرگاني مي‌پردازند آنها هم نگران وضع موجود هستند بطوري كه هرگاه ما از دستگاههاي مختلف دعوت مي‌كنيم خود دستگاهها از وضع موجود مي‌نالند، بويژه دستگاههايي كه بخش خصوصي هستند ولي متشكل هستند مثل خانه صنعت و معدن.

شما مي‌دانيد ورود كالاهاي قاچاق آثار بسيار مخربي بر توليدات داخلي كشور ما دارد، اگر پاي درد دل توليدكنندگان بنشينيد، آنها هم از اين كه كالاي خارجي با كيفيت كم و با كيفيت پايين وارد كشور مي‌شود و از طرفي به توليدات داخلي لطمه مي‌زند و ذائقه مصرف توليدات داخلي را هم در مردم تغيير داده نگرانند. بنابراين كميسيون با اكثريت آراء به اين نتيجه رسيد كه ما براي روشن شدن وضع موجود چاره‌اي بينديشيم. چه بسا بعد از تحقيق و تفحص به اين نتيجه برسيم كه بايد در مواد قانوني تغييراتي بوجود بيايد،‌ ابزارهاي جديدي در اختيار ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز قرار بدهيم، چه بسا دولت قرار باشد راهكارهاي جديدي را طراحي كند.

بنابراين وضع موجود نه مورد تأييد عزيزان نماينده و كميسيون تخصصي است و نه مورد تأييد دستگاههاي اجرايي و نه مورد تأييد كساني كه به امر صادرات و واردات سالم و دقيق مي‌پردازند و چون آثار مخرب و سوئي هم بر توليدات داخلي ما دارد، توليدكنندگان عزيز ما هم از آن رنج مي‌برند، شكايات متعددي به كميسيون آمده كه چرا چاره‌اي نمي‌انديشيد.

براي اين كه نمايندگان محترم در جريان مشكل قرار بگيرند، اول بايد ببينيم مشكل دقيقاً كجاست، بعد از اين كه مشكل شناسايي شد و بيماري را درست تشخيص داد بايد در صدد رفع آن مشكل برآييم. بنابراين كميسيون به اين نتيجه رسيد كه اگر اين پيشنهاد در صحن مجلس رأي مثبت نمايندگان را ان‌شاءالله به دنبال داشته باشد، كميسيون آمادگي دارد تا از نزديك با اين پديده شوم كه قاچاق كالا و ارز است از نزديك تحقيق و تفحص كند و گزارشي را خدمت نمايندگان محترم تقديم كنيم تا در آن گزارش راهكارها و راه حلها هم پيش‌بيني شود.

تقاضاي كميسيون اين است كه نمايندگان محترم به اين رأي مثبت بدهند، باشد تا خداوند متعال كمك كند تا ما بتوانيم در اين مسير دين خودمان را ادا كنيم. بازرگانان و توليدكنندگاني كه با همه توان به صورت سالم دارند در كشور كار مي‌كنند و به اقتصاد كشور كمك مي‌كنند را ياري كنيم. طبيعتاً دست افراد سودجو بسته خواهد شد و اين پديده شوم كه امروز همه را دارد رنج مي‌دهد از جامعه اسلامي ما رخت بربندد.

بنابراين از نمايندگان محترم تقاضا مي‌كنيم كه با رأي مثبت خودشان كميسيون را در اين امر بسيار مهم و حياتي در امر اقتصاد ان‌شاءالله كمك و ياري كنند. والسلام عليكم و رحمه الله

رئيس ـ تشكر مي‌كنيم. آقاي اولياء بفرماييد.

علي‌اكبر اولياء ـ بسم‌الله الرحمن الرحيم

با عرض سلام خدمت هيأت رئيسه محترم كه اين درخواست را ارجاع دادند و اعضاء محترم كميسيون اقتصادي كه توجه فرمودند و به اين درخواست تحقيق و تفحص رأي مثبت دادند. عزيزان نماينده مستحضر هستند هر كجا كه با توليدكنندگان صحبت كنيد همه از رخنه كالاهاي خارجي در كشور گلايه مي‌كنند و عدم امكان رقابت توليدكنندگان و همانطور كه جناب آقاي خباز فرمودند حتي بازرگاناني كه از مبادي رسمي و از طريق قانوني مي‌خواهند مبادرت به واردات كالا كنند گله‌مندند كه قاچاق كالا عرصه را بر آنها تنگ كرده است. اين موضوع قطعاً مورد توجه همه دوستان است بعضاً اخباري شنيده مي‌شود كه نگراني‌هاي ما را بيشتر مي‌كند. شنيدن اسكله‌هاي غيرمجاز يا اخباري از قاچاق قابل توجه كالاها و مشخصاً آن چه كه بنده از آن زمان وارد بحث جدي اين موضوع شدم، قاچاق مقادير متنابهي ارز و طلا به كشور بود كه اگر دوستان خاطرشان باشد حدود يكسال پيش در رسانه‌ها منعكس شد و براي من خيلي سنگين بود كه چرا اين اتفاق مي‌افتد و چرا اين موارد از چشم مسؤولين كشوري دور مي‌ماند. در بدو امر از مسؤولين گمرك سؤال كردم كه داستان چيست، گفتند كه ما خبر نداريم، ما فقط خبر گمركات رسمي خودمان را داريم و از آنچه خارج از گمرك انجام مي‌شود بي‌اطلاع هستيم.

به ذهنم رسيد كه از وزير محترم اطلاعات سؤال كنم، اين كار را انجام دادم و با فرض اين كه وزارت اطلاعات بر جريانهاي اقتصادي، سياسي، نظامي و امنيتي كشور اشراف دارد، اين سؤال را از وزير محترم اطلاعات در كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي داشتم، ايشان هم در بدو امر كه سختشان بود، گفتند كه مربوط به ما نمي‌شود ولي بنا به وظيفه ذاتي وزارت اطلاعات اين انتظار بود كه آنها اشراف نسبي از اين موضوع داشته باشند و نارسايي‌هايي كه در اين عرصه هست را شناسايي و تحليل كنند. اين موضوع در كميسيون امنيت ملي مطرح شد و در آنجا قرار شد كه وزارت اطلاعات گزارش اوليه و تحليل خودش را از اين كه چرا ما با اين پديده مواجه هستيم ارائه كردند و واقع امر اين بود كه گزارش وزير محترم اطلاعات درواقع نگراني‌هاي بنده را بيشتر كرد و احساس تكليف كردم كه موضوع را در قالب تحقيق و تفحص دنبال كنم كه اين موضوع خدمت عزيزان مطرح شده. درواقع قاچاق كالا از زمانهاي دور مسأله مبتلابه كشور بوده و هنوز هم هست و برآورد مي‌شود بين (4) تا (20) ميليارد دلار معادل (20) هزار ميليارد تومان حجم قاچاق كالا به كشور است كه قطعاً يك پديده مخرب براي اقتصاد كشور است.

اما تبعات جانبي اين موضوع هم دست كمي از تبعات اقتصادي آن ندارد، قطعاً پديده قاچاق كالا يك امر مخل و تهديدكننده امنيت ملي ما هم هست، وقتي كالاهايي از مرزهاي ما بدون طي تشريفات قانوني و نظارت دولت و مراجع رسمي وارد كشور مي‌شود قطعاً هر كالاي حرام يا غيرامنيتي يا ضدامنيتي هم مي‌تواند وارد كشور بشود و اين امر مسأله كوچكي نيست كه ما از كنار آن بگذريم و بي‌تفاوت از كنار آن رد بشويم.

مطلب مهم ديگر بحث سلامت مردم است، بخشي از اين كالاهايي كه قاچاق مي‌شود مواد غذايي و آرايشي است كه معلوم نيست در چه واحدهايي توليد شده و آيا آن ويژگي‌ها و استانداردهاي لازم را دارد يا ندارد؟ اين هم بحث مهمي است كه به سلامت مردم بر مي‌گردد و واقعاً و جداً ما بايد روي آن حساس باشيم.

به نظر مي‌رسد ما ناهماهنگي‌هايي در ارتباط با عملكرد دستگاههاي مختلف در امر قاچاق داريم كه موجب شده موضوع از كنترل مجموع دستگاهها خارج شود، بعد از آن هم كه ستاد مبارزه با قاچاق كالا زير نظر رياست محترم جمهوري تشكيل شده به نظر مي‌رسد علي‌رغم اين كه حالا در حدي اين هماهنگي‌ها صورت مي‌گيرد دوستان هم نتوانستند نسبت به مهار اين امر نگران‌كننده و تهديدكننده اقدام كنند، از جمله اين كه در همين جلسه كميسيون اقتصادي كه بحث درخواست تحقيق و تفحص بررسي مي‌شد همكاران ستاد هماهنگي مبارزه با قاچاق كالا حضور پيدا كردند و آنها هم تأييد كردند كه اين موضوع، موضوع نگران‌كننده‌اي است و لازم است توجه بيشتري شود و ابراز خوشحالي كردند از اين كه مجلس به اين امر ورود پيدا كند و واقعاً يك بازنگري در قوانين و مقررات، در تعرفه‌ها و حوزه عملكرد دستگاههاي مختلف انتظامي، امنيتي، نظامي، اقتصادي، بازرگاني و نهايتاً ما ببينيم كه چكار بايد بكنيم و چگونه با اين مسأله روبرو شويم و ان‌شاءالله اين عامل تهديدكننده را خنثي كنيم.

آنچه مشخص است اين است كه سازوكارهاي فعلي پاسخگو نيست و حتماً بايد بازنگري شود و قطعاً شأن و جايگاه مجلس است موضوع را زير نظر داشته باشد و با هماهنگي ستاد مبازره با قاچاق كالا و ارز و ساير دستگاههاي ذي‌ربط ان‌شاءالله راهكار مناسب را كه عمدتاً به نظر من راهكارهاي نرم‌افزاري است و از جنس سياستگذاري است و در نهايت سازوكارهاي سخت‌افزاري اتخاذ شود و ان‌شاءالله ما اين مشكل را حل كنيم.

نكته‌اي كه بعضي از دوستان به آن اشاره مي‌كردند اين است كه اين بحث مبادله كالا در مرزها ممر معاش بعضي از مرزنشينان است كه مطلب درستي است و بحث تحقيق و تفحص قاچاق كالا قصد آن را ندارد كه ما زمينه و پتانسيلي كه در مرزها هست را ناديده بگيريم و اتفاقاً يكي از مواردي كه بنده از وزير محترم بازرگاني سؤال كردم بحث فعال نبودن بازارچه‌هاي مرزي بود كه قاعدتاً يك محمل قانوني بود براي اين كه ما مبادلات مرزي خودمان را داشته باشيم و درواقع رونق اقتصادي مرزها هم مختل نشود.

آنچه مسلم است، اين درخواست تحقيق و تفحص بنا نيست كه اقتصاد سالم كشور را تهديد كند بلكه ان‌شاءالله يك جرياني براي تقويت اقتصاد ملي و خصوصاً اقتصاد مناطق مرزي كشور خواهد شد و هدايت كردن و هدفمندكردن آن به مجراي قانوني و طبيعي است كه پشت قضيه قاچاق كالا جريانها يا باندهايي ممكن است تشكيل شده باشند كه حتماً هستند و منافع عمده‌اي دارند كه عمدتاً به نظر مي‌رسد ان‌شاءالله در صورت تصويب دوستان نماينده ما بتوانيم اشرافي پيدا كنيم و بفهميم موضوع از چه قرار است و چگونه با اين موضوع بايد برخورد كنيم.

نكته ديگري كه بسيار قابل توجه و اهميت است و خواهش من اين است كه همكاران و سروران عزيز نماينده به آن عنايت بفرمايند، مقطع حساسي است كه ما الان در آن بسر مي‌بريم و آن بحث اجراي هدفمند كردن يارانه‌هاست. با اجراي اين قانون قطعاً قيمت تمام شده كالاهاي ما افزايش پيدا خواهد كرد و جريان قاچاق قاعدتاً تشديد خواهد شد. يعني اگر ما مجهز و آماده نشويم طبعاً نگرانيهايي كه در حال حاضر براي بحث قاچاق كالا داريم تشديد خواهد شد و ما با موج عظيمي از قاچاق انواع كالاهاي توليدي، كشاورزي، غذايي و غيره به كشور مواجه خواهيم شد كه به نظر من بحث بسيار مهم و قابل توجهي است كه ان‌شاءالله دوستان عنايت خواهند كرد و در نهايت هم اميدواريم كه بتوانيم با عنايت مجلس محترم و نمايندگان عزيز، مجلس شوراي اسلامي بتواند درجايگاه خودش به هدايت و مديريت اين بحث اهتمام بورزد، خيلي متشكر.

رئيس ـ متشكر، نمايندگان محترم از صحن خارج نشوند، رأي‌گيري داريم.

دبير (محبي‌نيا) ـ گزارش كميسيون اقتصادي مبني بر تصويب تقاضاي تحقيق و تفحص از عملكرد ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز به رأي گذاشته مي‌شود.