نايب رئيس دستور بعدي را مطرح بفرماييد.

دبير (محبي نيا) دستور بعدي، گزارش كميسيون قضايي و

حقوقي در مورد لايحه آيين دادرسي ديوان عدالت اداري است . آقاي

ابوترابي! براي اين دستور ما بايد مهلت اجراي آزمايشي را تعيين كنيم،

آيين نامه مي گويد اگر پيشنهادات ديگري نباشد پيشنهاد كميسيون را

به رأي مي گذاريم، خانم اخوان بفرماييد.

نيره اخوان بيطرف (عضو كميسيون قضايي و حقوقي)

بسم الله الرحمن الرحيم

گزارش كميسيون، طبق اصل ( 85 ) لايحه آيين دادرسي ديوان

عدالت اداري به شماره چاپ ( 467 ) كه جهت رسيدگي طبق اصل

85 ) قانون اساسي به عنوان كميسيون اصلي به اين كميسيون ارجاع )

شده بود در جلسات متعدد با حضور كارشناسان مربوطه مطرح و پس

از بحث و تبادل نظر و اصلاح در عنوان و متن ب راي اجراي آزمايشي به

مدت سه سال به شرح زير مورد تصويب قرار گرفت . اينك گزارش آن

جهت تصويب مدت اجراي آزمايشي تقديم مجلس محترم شوراي

اسلامي مي گردد.

رئيس كميسيون قضايي و حقوقي علي شاهرخي

من لازم مي دانم اين توضيح را بدهم كه اين طبق رأي شور اولي

كه همكاران محترم داده بودند به كميسيون قضايي ارجاع شد كه اين

لايحه را بررسي كند و مورد تصويب قرار بدهد، اين لايحه در پنج

بخش تدارك و تنظيم شده.

بخش اول آن كه شامل تشكيلات است كه صحبت از مكان ديوان

و شرايط قضات است، از بابت سنوات آن قضات و مدرك آنها، مكان

تسليم شكايت است، اين دادخواست متقاضي و شاكي است.

بخش دوم، آيين دادرسي است كه خود اين دو فصل دارد:

1 صلاحيت و حدود اختيارات ديوان.

2 ترتيب رسيدگي:

الف رسيدگي در شعب بدوي.

ب رسيدگي در شعب تجديد نظر.

ج رسيدگي در هيأت عمومي كه لازمه همان شعب بدوي اين

است كه تق ديم دادخواست بشود، درخواست دستور موقت داده شود و

رسيدگي و صدور رأي انجام بگيرد.

بخش سوم، اعاده دادرسي.

بخش چهارم، اجراي احكام و ضمانت اجرايي آن احكام.

بخش پنجم، ساير مقررات.

در نهايت اين كه بعد از مشورت و در حضور كارشناسان كه

توضيحاتي داده شد و مشكل اين اصلاحيه و تصويب اين قانون به سه

سال واگذار شد كه در طول سه سال آزمايشي اين قانون انجام بگيرد .

ديگر رأي با شماست، ا نشاءالله كه رأي مثبت اعلام م يفرماييد.

نايب رئيس تشكر م يكنيم.

دبير (محبي نيا) آقاي ابوترابي! همانطور كه به استحضار رساندم

آيين نامه مي گويد هنگام طرح تعيين مدت در جلسه علني در صورتي

كه پيشنهاد ديگري نباشد نسبت به پيشنهاد كميسيون رأي گيري

مي شود. الان جناب آقاي يوسف نژاد پيشنهاد دادند كه اين مدت

تبديل به يكسال بشود و مطرح م يفرمايند. آقاي يوسف نژاد بفرماييد.

علي اصغر يوسف نژاد بسم الله الرحمن الرحيم

من فكر مي كنم يكي از مهمترين موضوعاتي كه در مجلس قابل

بررسي است همين مسايلي است كه مربوط به اصل ( 85 ) است . در

قانون اساسي اختيار وضع قوانين با مجلس و نمايندگان است و سمت

نمايندگي قائم به شخص است الا در موارد ضروري و اضطراري كه

اختيار وضع بعضي از قوانين را البته با رعايت اصل ( 72 ) قانون اساسي

به كميسيون داخلي تفويض مي كنند . حق اين بود كه سخنگوي

محترم توضيح مي دادند كه چه ضرورتي باعث شده كه بايد اين اصل

هشتاد و پنجي بشود؟ ضرورت آن چيست؟ چه مشكلاتي بوجود آمده

كه اين توضيح داده نشده.

وضع قانون آن ه م در حدي كه مربوط به آيين دادرسي ديوان

عدالت اداري باشد، رسيدگي به امور و حقوق مردم است، نوعاً حقوق

فردي و شخصي است، مگر مي شود اين حقوق را آزمايشي اجراء كرد؟

شما آخرين بند ما ده را بخوانيد . در ماده ( 123 ) دو قانون مهم دادرسي

را لغو كرده يعني گفته؛ از تاريخ لازم الاجراء شدن اين قانون، قانون

ديوان عدالت اداري مصوب سال 1385 و اصلاحات بعدي و آيين

دادرسي ديوان عدالت اداري سال 1379 قوه قضائيه لغو شده. دو قانون

مهم مصوب مجلس با آن همه مواد دارد لغو مي شود، ما با ( 100 ) ماده

داريم آزمايشي اجراء مي كنيم، آن هم براي سه سال. سابقه

فعاليت هاي مربوط به اصل ( 85 ) نشان داده، روز يكشنبه هم باز

مجلس يك چيزي تصويب كرده، يك بار پنجسال يك قانون را اجراء

مي كنند، بعد از مدتي سه سال تمديد مي كنند بعد از مدتي يكسال

تمديد مي كنند، چه فايده اي دارد؟ در نهايت قانون اساسي گفته كه

بايد به مجلس بيايد و تصويب شود . مگر تصويب يك ماده يا موضوعي

كه مي تواند مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مسايل مربوط به

حقوق مردم و مسايل مختلف، اصلاً مي تواند توقيف اموال بكند،

مي تواند ضبط اموال بكند، مي تواند ابطال سند كند، مگر مي شود

آزمايشي بشود؟ ابطال سند آن هم آزمايشي!

پيشنهاد من اين است، امسال مجلس مشكلات داشته، از نظر تعداد

طرح و لايحه اي كه مطرح بود، قانون برنامه پنجم و قانون بودجه را

داريم، حالا سر كميسيون هم شلوغ است، اشكالي ندارد، من پيشنهاد

دادم كه اگر اين بخواهد آزمايشي انجام بشود كه اولاً انجام نشود، من

به عنوان مخالف اسم نوشتم، اصلاً انجام نشود چون دو قانون مستند

مهم داريم، در حال اجراست، نقص قانون نداريم، مشكل قانون نداريم،

قانون وجود دارد. حالا اگر كميسيون اصرار دارد، سال آينده پروند ههاي

طرح ها و لوايح يك مقدار كمتر است، ( 100 ) ماده است، تخصصي هم

هست، بنشيند بررسي كند، وقتي كه نهايت تصويب قوانين با مجلس

است ما جز در موارد اضطراري و شرايط خاص كه آن هم بايد براي

مجلس مشخص بشود نمي توانيم اصل هشتاد و پنجي كنيم . اصل

هشتاد و پنجي يعني يك قانون آزمايشي انجام بشود، سه سال بعد

يعني اگر قانون قطعي شد ممكن است مجلس نظرات ديگري داشته

باشد، مي شود يك موضوعي يك ماه قبل منجر به توقيف اموال، منجر

به ضبط سند، منجر به ابطال سند شده باشد، بعد از يكماه باز يك

قانون ديگري بيايد كه يك كار ديگري انجام بشود.

بنابراين من پيشنهاد دادم حالا كه امسال سر كميسيون ها شلوغ

است، با توجه به طرح ها و لوايحي كه وجود دارد، سال آينده بنشينند

بررسي كنند و قطعي بكنند، ضمن اين كه دو قانون مهم به نام قانون

ديوان عدالت اداري و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري را داريم لغو

مي كنيم، اين خيلي مهم است، قانون اصلي را داريم لغو مي كنيم، يك

قانون آزمايشي داريم جايگزين آن مي كنيم كه اين از اصل به نظر من

ايراد و اشكال دارد . بنابراين من خواهش مي كنم سابقه اي كه وجود

دارد را حداكثر به يكسال افزايش بدهيد.

اسداللهي اخطار دارم.

دبير (فرهنگي) آقاي رئيس! آقاي اسداللهي اخطار دارند.

نايب رئيس بفرماييد.

غلامرضا اسداللهي بسم الله الرحمن الرحيم

اخطار اصل ( 85 ) قانون اساسي را دارم . درخصوص ضرورت اصل

85 ) مجلس قبلاً رأي داده، الان بحث زمان است، بحث اين كه جزو )

( موارد ضروري هست ي ا نيست قبلاً مجلس به استناد اصل ( 85

تصميم گرفته، و من فكر مي كنم الان جاي اين نباشد.

مضاف اً اين كه الان تجربه اي كه داريم قوانيني را كه معمولاً تا

پنجسال بصورت آزمايشي تمديد كرديم واقعاً مجلس دوباره نرسيده،

الان قانون مجازات اسلامي چند بار تمديد شده، يك سال زماني نيست

كه ما بتوانيم به اين برسيم.

نايب رئيس اينها را ديگر در مخالفت صحبت كنيد، تشكر

مي كنيم. مخالف را دعوت بفرماييد.

دبير (فرهنگي) مخالف آقاي شبانپور هستند، بفرماييد.

حسن شبانپور بسم الله الرحمن الرحيم

همكاران عزيز خسته نباشند، همانطور كه ه مكار عزيزمان در اصل

85 ) اخطار دادند، مجلس شوراي اسلامي قبلاً اين اختيار را به )

كميسيون تخصصي داده يعني جايگاه مسايل قضايي مربوط به يك

كميسيون تخصصي در مجلس شوراي اسلامي است كه بايد در آنجا

مطرح بشود. بحثي كه ما امروز داريم اين اختيار را به كميسيون داديم،

بحث موارد ضروري، كميسيون داخلي، مسايلي كه بهرحال مدت

آ زمايشي اس ت. ما مي خواهيم ببينيم آيا اين اصل ( 85 ) كه انجام

مي شود در كميسيون ماهها با حضور كارشناسان از دولت، قوه قضائيه

و بعضي همكاران كميسيون هاي ديگري كه در اين جهت تخصص

داشتند روي آن بحث شده.

براي مس ايل قضايي هم يكسال زماني نيست كه ما معايب و

محاسن آن را بخواهيم بررسي كنيم كه ببينيم آيا مي رسيم، معايب

اين چيست، آن را كنكاش كنيم، مشكلات آن چيست . بهترين زماني

كه مي شود يك اصل ( 85 ) را بررسي كرد آن هم در مسايل قضايي كه

يك كار تخصصي خاص است، مي خواهيم به ق ضات عزيزمان اجازه

بدهيم كه در رابطه با اين مسايل شما اين حكم را بكنيد، شما اين كار

را انجام بدهيد، اين جلوگيري كنيد، اينجا منع كنيد، اينجا برخورد

قضايي كنيد . بنابراين بحث، بحث زمان است، سه سال بهترين مدت

براي آزمايشي انجام شدن اصل هشتاد و پنجي است كه در آنجا هم در

اين مدت سه سال پخته مي شود، اگر معايبي دارد، محاسني دارد،

معايب آن را برطرف م يكنيم، محاسن آن را بيشتر تقويت م يكنيم.

بنابراين من مخالف هستم كه اين مدت سه سال تبديل به يكسال

بشود. آن هم در مسايل قضايي كه نياز به زمان دارد، نياز به وقت دارد،

اين م سايل بايد در سراسر كشور از كليه قضات و دادگستري ها، در

استان ها، در شهرستان ها و بخشها، در خود قوه قضائيه بررسي بشود،

آيا اين اصل ( 85 ) كه انجام شده، اين قانوني كه تصويب مي شود آيا

نياز به مدت زمان بيشتري دارد؟

لذا من از همكاران عزيزم مي خواهم كه به اين پيشنهاد رأي ندهند،

همان مدت سه سال بهترين زماني است كه مي تواند براي مسايل

قضايي كنكاش و سبك سنگين بشود، ممنون.

دبير (فرهنگي) آقاي رئيس! آقاي انصاري تذكر دارند.

نايب رئيس بفرماييد.

جمشيد انصاري بسم الله الرحمن الرحيم

آقاي ابوترابي! البته من فكر مي كنم اين يك رويه نادرستي است كه

ما در مجلس اتخاذ كرده ايم، لوايح و طرح هاي مهم را به دليل حجيم

بودن با استفاده از مكانيزم اصل ( 85 ) به كميسيون ها ارجاع م يدهيم و

وقت خود و مجلس را صرف پروتكل هاي الحاقي و اينطور چيزها

مي كنيم ولي بهرحال اين طبق آيين نامه انجام شده.

تذكر من ماده ( 215 ) آيين نامه است . شايد اين ابهام در آيين نامه

هم وجود داشته باشد و الان هم نتوانيد راجع به آن تصميم بگيريد

ولي هيأت رئيسه بايد يك راهكاري براي اين قضيه پيدا كند . همانطور

كه مي دانيد وقتي ما لايحه اي را طبق اصل ( 85 ) به كميسيون

تخصصي ارجاع مي دهيم در كميسيون تخصصي كليات و تفصيل مواد

( با دوسوم رأي اعضاء كميسيون به تصويب مي رسد. ما در ماده ( 215

آيين نامه داريم كه اصلاح قانون برنامه توسعه در ضمن لوايح بودجه و

ديگر طرح ها و لوايح با رأي دوسوم نمايندگان حاضر پذيرفته م ي شود .

اين ابهام بصورت جدي و جود دارد كه حالا اگر كميسيون هاي ما

خواستند در حين تصويب لوايح به استناد اصل ( 85 ) در قانون برنامه

تغيير بدهند يا موادي را مغاير قانون برنامه تصويب كنند، آنجا چه

نسبتي از رأي را لازم دارند، چون تصويب عادي مواد آنجا دوسوم رأي

اعضاي كميسيون را مي خواهد و قطعا به استناد ماده ( 215 ) كه تغيير

در قانون برنامه نيازمند دوسوم رأي مجلس است، در آنجا بايد بيش از

دوسوم بخواهد.

الان ما اينجا موادي را داريم مثل ماده ( 6) كه توسعه تشكيلاتي

براي ديوان محاسبات ايجاد كرده ايم و در استان ها مي خواهيم شعب

ديوان باز كنيم . اين قطع اً مغاير برنامه چهارم توسعه است . يا بايد اين

نوع موارد به رأي مجلس گذاشته شود يا ساز و كاري پيش بيني شود

كه با تعداد آراء بيشتر از دوسوم اعضاي كميسيون اين مواد تصويب

شود كه آن دقت لازم در عدم تغيير برنامه به عمل بيايد. حالا خود من

هم نم ي دانم كه واقعاً براي رفع اين اشكال چه راه حلي را بايد اتخاذ

كنيم ولي هم اكنون در همين لايحه موادي است كه مغاير برنامه است

و قطعاً دوسوم رأي اعضاء كميسيون براي تصويب آنها و تغيير احكام

قانون برنامه كفايت نمي كند.

نايب رئيس تشكر مي كنيم. به نظر من موضوع دقيقي را اشاره

فرموديد كه در هيأت رئيسه مورد بحث قرار خواهد گرفت و جهت

نقشه راه كميسيون هاي تخصصي هنگام ارجاع طرح ها يا لوايح براساس

اصل ( 85 ) مورد توجه قرار بگيرد، ان شاءالله.

دبير (فرهنگي) آقاي رئيس ! آقاي كواكبيان هم مي فرمايند كه

همين اخطار آقاي انصاري را داشتند.

نايب رئيس تشكر م يكنيم. موافق را دعوت بفرماييد.

دبير (فرهنگي) موافق آقاي كامران هستند، بفرماييد.

حسن كامرا ندستجردي بسم الله الرحمن الرحيم

ضمن تشكر از آقاي كواكبيان كه وقتشان را به بنده دادند. اين ماده

85 ) در دوره هاي قبل مجلس نبود، اخيراً رسم شده، بعد هم واقعاً )

مهمترين مسايل كشور را ما به دست يك كميسيون مي سپاريم . در

كميسيون هم واقعاً تعداد به دوسوم هم نمي رسد، حالا ديگر اين تمام

شده. حالا ديگر زمان يكسال، اسمش آزمايشي است، دائم كه نيست .

يكسال هم ديوان عدالت اداري چرا نمي تواند برسد؟ بالاخره وقتي اين

ابلاغ مي شود، در اجراء مي آيد، يكسال وقت كمي نيست يعني طي

12 ) ماه يك لايحه آزمايشي را ديوان مي تواند بررسي كند بعد هم )

مجلس مي آيد عيب و نقص هاي آن را برطرف مي كند . كميسيون

قضايي گذاشته سه سال، سه سال واقعاً زمان زيادي است، اغلب ما در

مجلس هم يكسال داشتيم، به ويژه اين كه موارد هشتاد و پنجي وقتي

در صحن نمي آيد، تذكر خوبي دادند، خيلي از موافقتنامه ها مي آيد و

تمام مي شود ولي اين موارد مهم به كميسيون ها مي رود، اين هم با

تعداد كم. حالا آن مرحله هم تمام شده.

اين است كه اگر مجلس به اين پيشنهاد يكسال رأي بدهد فكر

مي كنم دستگاه زودتر تكليف آن را معلوم مي كند، شما ديديد آيين

دادرسي را ما هر سال تمديد كرديم، مدام گفتيم قانون آن دائم

مي شود، حالا ممكن است اين كاري به آن نداشته باشد ولي اگر كه ما

يكسال را رأي بدهيم عيب و نقص آن هم در طول يكسال معقول

است و مشخص مي شود، مجلس هم مي آيد درواقع آن اشكالاتي كه

وجود دارد برطرف م يكند، ممنون.

نايب رئيس تشكر مي كنيم. خانم اخوان توضيح بدهيد بعد

رأي گيري كنيم.

نيره اخوان بيطرف (عضو كميسيون قضايي و حقوقي)

بسم الله الرحمن الرحيم

ضمن تشكر از اظهار پيشنهاددهنده محترم و همچنين موافق اين

پيشنهاددهنده كه عنوان كرده بودند ما يكسال را تصو يب كنيم، من

لازم است اين توضيح را بدهم كه ضمن آن تأييد فرمايشات مخالف

پيشنهاد اولاً اين آيين دادرسي را خود مجلس رأي داده، همكاران ما

رأي دادند كه برود در كميسيون تخصصي اصل هشتاد و پنجي عمل

بشود و در راستاي رفع دغدغه نمايندگان محترم است كه ما اين سه

سال را گذاشتيم، چون در اين سه سال مي تواند آن معايب و محاسن

يك قانون معلوم بشود، با توجه به اين كه رسيدگي به شكايات و

تظلمات با توجه به حجم زياد مراجعات و پرونده ها تا ابلاغ بشود و خود

مراحل اين پنج بخشي كه ما داشتيم، يكي بحث شعب بدوي كه

بخواهند نظر بدهند، شعب تج ديد نظر، رسيدگي در هيأت عمومي،

همه اينها زمان بر است و نهايتاً خود اجراي احكام، تا ما ببينيم تا پايان

راه كجا بايد معايب و محاسن آن را ببينيم . من فكر مي كنم همان سه

سال كافي است و كميسيون با يكسال موافق نيست.

نايب رئيس تشكر مي كنيم. كميسيون مخالف، پيشنهاد را براي

رأي گيري قرائت بفرماييد.

دبير (محبي نيا) پيشنهاد آقاي يوسف نژاد اين است كه مدت زمان

اجراي قانون يكسال باشد.

نايب رئيس حضار 194 نفر، همكاران محترم درخصوص اين

پيشنهاد اعلام رأي بفرماييد . پايان رأي گيري را اعلام مي كنيم،

تصويب نشد. اگر پيشنهادي نيست پيشنهاد كميسيون را بفرماييد.

دبير (محبي نيا) پيشنهاد كميسيون، مدت زمان اجراي آزمايشي

سه سال است.

ناي ب رئيس حضار 194 نفر، همكاران محترم درخصوص پيشنهاد

كميسيون اعلام رأي بفرماييد . پايان رأي گيري را اعلام مي كنيم،

تصويب شد.