موسسه حقوقی آموزشی محمد رضا ایمانی

مركز ملي فضاي مجازي كشور     شورايعالي فضاي مجازي به استناد حكم مقام معظم رهبري (مدظله‌العالي) مورخ 17/12/1390 موضوع تشكيل مركز ملي فضاي مجازي كشور، در جلسه ششم شورايعالي مورخ 31/4/1391، اساسنامه مركز ملي فضاي مجازي را به شرح پيوست تصويب نمود كه پس از استحضار مقام معظم رهبري (طي نامه شماره 124/91/01/ش مورخ 1/5/1391) جهت اجرا ابلاغ مي‌گردد.

اساسنامه مركز ملي فضاي مجازي كشورمصوب جلسه مورخ 31/4/1391 شورايعالي فضاي مجازي

     مقدمه:
     براساس متن و پيوست حكم ابلاغي مورخ 17 اسفند 1390 مقام معظم رهبري، مركز ملي فضاي مجازي، زير نظر شورايعالي فضاي مجازي كشور تأسيس مي‌شود تا اشراف كامل و به روز نسبت به فضاي مجازي در سطح داخلي و جهاني و تصميم‌گيري نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه كشور با اين موضوع از حيث سخت‌افزاري، نرم‌افزاري و محتوايي در چارچوب مصوبات شوراي عالي و نظارت بر اجراي دقيق تصميمات در همه سطوح تحقق يابد. اين مركز در چارچوب مصوبات شورايعالي فضاي مجازي، بالاترين سطح حاكميتي را در ميان كليه‌ي دستگاههاي كشور در حوزه‌ي فضاي مجازي دارد.
     ماده1ـ تعاريف و اصطلاحات:     شورايعالي: شورايعالي فضاي مجازي كشور
     مركز: مركز ملي فضاي مجازي كشور
     پژوهشگاه: پژوهشگاه فضاي مجازي
     حكم: حكم ابلاغي مورخ 17 اسفند 1390 مقام معظم رهبري با موضوع تشكيل شورايعالي و مركز
     ماده2ـ اهداف و سياستهاي مركز:     1ـ مواجهه فعال و مبتكرانه با فضاي مجازي در سطح ملي و جهاني و توسعه آن به ميزان آمادگي قطعي نظام (از نظر فني و محتوايي) براي استفاده از فرصتها و مقابله با تهديدات آن
     2ـ به حداقل رساندن اتكاي كشور به كشورهاي ديگر در استفاده از فضاي مجازي و توابع آن در عرصه‌هاي فني 
     3ـ جذاب‌سازي و غني‌سازي محتوا و خدمات بومـي جهت پاسخگويي حداكثري به نيازهاي داخلي
     4ـ آموزش عمومي و فرهنگ‌سازي در جهت بالابردن سواد اينترنتي، هشيارسازي مردم در مورد مخاطرات فضاي مجازي و انگيزه‌دادن به مردم براي مقابله با مخاطرات آن در زندگي فردي و اجتماعي
     5 ـ مقدم داشتن محتوا نسبت به زيرساختها، قالبها و خدمات اينترنتي و سرمايه‌گذاري بالا و مستمر در زمينه توليد وسيع و زاينده محتواي جذاب براساس اسلام ناب محمدي و گفتمان انقلاب اسلامي
     6 ـ مشاركت حداكثري نيروها و تشكلهاي مردمي متعهد در يك فضاي رقابتي جهت بهره‌برداري بهينه از فرصت‌ها  
     7ـ حضور خلاقانه جمهوري اسلامي ايران در فضاي مجازي در دو عرصه سخت‌افزاري و نرم‌افزاري خصوصاً در جهت ابداع خدمات نو، قوي و جذاب
     8 ـ ساماندهي تبادل اطلاعات با شبكه جهاني
     9ـ فراهم‌آوردن شرايط لازم براي دستيابي فضاي مجازي كشور به بالاترين سطح از امنيت و سلامت براي آحاد مردم، نظام و كليه نقش‌آفرينان در فضاي مجازي
     10ـ در نظر گرفتن شرايط جنگ فرهنگي و به تبع آن حاكم كردن روحيه جهادي و گسترش تعامل و هم‌افزايي بين كليه دستگاه‌ها و نيروهاي مردمي در عالي‌ترين سطح از هماهنگي و انسجام
     11ـ ايجاد آمادگي لازم در عالي‌ترين سطح به منظور صيانت از زيرساختهاي حياتي در برابر حملات اينترنتي و دفاع مناسب در برابر هرگونه حمله
     12ـ استفاده حداكثري از فضاي مجازي به منظور ارتباط و همكاري وسيع و هدفمند با ملتها خصوصاً ملل مسلمان در جهت ترويج و تحقق گفتمان انقلاب اسلامي
     13ـ حضور قوي و هدفمند نظام در مجامع و سازمانهاي جهاني و ايجاد ائتلافهاي قوي مركب از ملتها و دولتها در جهت كاهش حاكميت قدرتهاي بزرگ در عرصه اينترنت و بوجود آمدن بستر عادلانه و اخلاقي براي استفاده از اين ابزار توسط همه ملتها و دولتها و همچنين تأمين حقوق ملت ايران در اين عرصه
     ماده3ـ وظايف و اختيارات مركز:     1ـ انجام وظايف دبيرخانه‌اي شورايعالي به شرح ماده4
     2ـ تحقق بخشيدن به اهداف و سياستهاي مركز و نظارت بر حسن اجراي آنها طبق مصوبات شورايعالي 
     3ـ تحقق بخشيدن به اقدامات و پروژه‌هاي مندرج در پيوست حكم (بند ه‍ ) و نظارت بر حسن اجراي آنها در چارچوب مصوبات شورايعالي
     4ـ نظارت و ارزيابي در همه‌ي ابعاد فضاي مجازي كشور در چارچوب طرح مصوب شورايعالي
     5 ـ تقسيم كار ملي، هماهنگي و هم‌افزايي در فضاي مجازي كشور در همه‌ي ابعاد، طبق مصوبات شورايعالي
     6 ـ پايش و رصد نظام‌مند و مستمر فرصتها و تهديدهاي فضاي مجازي براي كشور
     7ـ برنامه‌ريزي براي حضور قوي و مستمر در مجامع جهاني مرتبط با فضاي مجازي به منظور صيانت از حقوق و منافع ملي، به دست‌گيري ابتكار عمل و گسترش تعاملات ميان دولتهاي همسو در جهت سالم و امن‌سازي فضاي مجازي و امكان بهره‌گيري همه كشورها از اين فضا براساس حاكميت ملي و عدالت در چارچوب مصوبات شورايعالي 
     8 ـ مديريت تشخيص حملات سايبري به كشور و همچنين دفاع از زيرساختهاي حياتي در برابر حملات سايبري
     9ـ انجام مستمر مطالعات راهبردي و آينده پژوهي در جهت مواجهه عالمانه و پيشتاز با تحولات فضاي مجازي ايران و جهان
     10ـ تدوين نقشه جامع توسعه فاوا، برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه فضاي مجازي و تعيين اولويتهاي علمي و فناوري فضاي مجازي
     11ـ تسهيم و توزيع بودجه طرحهاي كلان يا فرادستگاهي مصوب شورايعالي از طريق ابلاغ اعتبار يا ساير روشهاي مصوب شورايعالي يا قوانين كشور
     12ـ تحقق بخشيدن به مصوبات كميسيونهاي تعريف‌شده در ماده 6 و 9 در چارچوب مصوبات شورايعالي و نظارت بر حسن اجراي آنها.
     تبصره ـ انجام اين وظايف، با اولويت استفاده‌ي حداكثري از ظرفيتهاي دستگاههاي كشور مي‌باشد.
     ماده4ـ وظايف دبيرخانه‌اي مركز:     1ـ انجام امور اداري دبيرخانه‌اي شامل دريافت و ارسال نامه‌ها، تدوين صورتجلسات شورايعالي، ابلاغ مصوبات شورايعالي و ساير وظايف اداري محول شده طبق آيين‌نامه داخلي شورايعالي
     2ـ ارائه پيشنهاد در موارد زير به شورايعالي جهت تصويب:
     2ـ1ـ سياستگذاري، برنامه‌ريزي كلان، نظام‌سازي، نظارت و ارزيابي در همه ابعاد فضاي مجازي كشور
     2ـ2ـ سازماندهي و نظام‌مند‌سازي كليه ابعاد فني، محتوايي و خدماتي در فضاي مجازي كشور
     2ـ3ـ تقسيم كار ملي، هماهنگي و هم‌افزايي در فضاي مجازي كشور در همه ابعاد اعم از فني، امنيتي، علمي، محتوايي، اقتصادي، بازرگاني، حقوقي، انتظامي، دفاعي و غيره و همچنين نظارت و كنترل مستمر بر روي عملكرد دستگاه‌ها و بخش مردمي در اين زمينه
     2ـ4ـ پايش و رصد عالمانه، نظام‌مند و مستمر فرصتها و تهديدهاي فضاي مجازي براي كشور و تدابير لازم براي مواجهه به موقع و مبتكرانه با آنها
     2ـ 5 ـ برنامه‌ريزي كلان براي شناسايي و فعال‌سازي ظرفيتهاي داخلي به منظور توليد قدرت نرم و همچنين مواجهه قوي با فرصتها و تهديدهاي نرم در فضاي مجازي كشور در جهت گسترش و تعميق اسلام ناب محمدي و گفتمان انقلاب اسلامي
     2ـ6 ـ برنامه‌ريزي براي گسترش هدفمند ارتباطات و همكاريهاي جهاني با ملتها اعم از نخبگان و توده مردم، از طريق فضاي مجازي در چارچوب گفتمان انقلاب ‌اسلامي
     2ـ7ـ بررسي و تصويب طرحهاي كلان مرتبط با فضاي مجازي كشور نظير شبكه ملي اطلاعات و همچنين آي پي تي وي و آي پي مديا و نظارت مستمر بر روي آنها
     2ـ 8 ـ طراحي و ساماندهي مشاركت وسيع و هدفمند كاربران و تشكلها و مؤسسات مردمي براي توليد محتوا و خدمات‌دهي فعال در فضاي مجازي كشور
     2ـ9ـ تشويق و ترغيب مستمر بخش خصوصي براي ورود حساب‌شده به فضاي مجازي كشور به منظور افزايش خدمات‌رساني به مردم، گسترش بازار كسب و كار و اشتغالزايي در كشور
     2ـ10ـ طراحي، ساماندهي و نظام‌مندسازي پالايش محتواي فضاي مجازي كشور و نظارت دائمي بر روي آن
     2ـ11ـ ساماندهي امنيت فضاي مجازي كشور در شرايط عادي و بحراني و همچنين تهيه و تصويب ضوابط، آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي موردنياز در اين عرصه و نظارت مستمر بر حسن اجراي آنها
     2ـ12ـ تشخيص حملات سايبري به كشور و همچنين دفاع از زيرساختهاي حياتي در برابر حملات سايبري از داخل و خارج كشور
     2ـ13ـ پيشنهاد سياستهاي كلي نظام، برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه و خلأها و نقص‌هاي قانوني در ارتباط با فضاي مجازي كشور
     2ـ14ـ نقشه جامع توسعه فاوا از حيث سخت‌افزاري و نرم‌افزاري و نظارت بر حسن اجراي آن
     2ـ 15ـ تهيه و تصويب ضوابط و آيين‌نامه‌هاي اجرايي لازم در فضاي مجازي و نظارت بر حسن اجراي آنها 
     2ـ16ـ انجام مستمر مطالعات راهبردي و آينده‌پژوهي در جهت مواجهه عالمانه و پيشتاز با تحولات فضاي مجازي ايران و جهان
     2ـ17ـ نيازسنجي و تعيين اولويتهاي علمي و فناوري فضاي مجازي و همچنين زمينه‌سازي براي گسترش نوآوريهاي علمي و فناوري در اين عرصه
     2ـ18ـ برنامه‌ريزي براي حضور قوي و مستمر در مجامع جهاني مرتبط با فضاي مجازي به منظور صيانت از حقوق و منافع ملي، به دست‌گيري ابتكار عمل و گسترش تعاملات ميان دولتهاي همسو در جهت سالم و امن‌سازي فضاي مجازي و امكان بهره‌گيري همه كشورها از اين فضا براساس حاكميت ملي و عدالت
     2ـ19ـ تدوين و تصويب شاخصهاي ملي توسعه فاوا در ايران و ارزيابي مستمر وضعيت كشور و رتبه‌بندي آن و همچنين مطالعه و ارزيابي دائم موقعيت كشور در جهان بر مبناي شاخصهاي معتبر بين‌المللي
     2ـ20ـ تهيه و تدوين بودجه طرحهاي كلان و فرادستگاهي مصوب مركز و تسهيم و توزيع آن ميان دستگاهها و بخشهاي مربوط
     2ـ21ـ ساختار و تشكيلات مركز شامل معاونتها و بخشهاي تخصصي ناظر به ابعاد گوناگون فضاي مجازي
     ماده5 ـ محل استقرار:     محل اصلي استقرار مركز در تهران است. با تصويب شورايعالي مركز مي‌تواند به تعداد موردنياز در ساير نقاط مؤسسات و سازمان‌هاي تابعه ايجاد نمايد.
     ماده6 ـ اركان مركز:     الف ـ شورايعالي (به منزله‌ي مجمع و هيأت امناي مركز)
     ب ـ رئيس مركز و دبير شورايعالي
     ج ـ كميسيون‌هاي عالي مركز
     د ـ بازرس 
     ماده7ـ رئيس مركز و دبير شورايعالي:     رئيس مركز و دبير شورايعالي، كه به عنوان بالاترين مقام اجرايي و نماينده قانوني مركز نزد مراجع حقيقي و حقوقي است، با حكم رئيس شورايعالي مطابق با آيين‌نامه داخلي شورايعالي منصوب مي‌شود.
     ماده8 ـ وظايف و اختيارات رئيس مركز و دبير شورايعالي:     1ـ امكان ارائه پيشنهاد تغيير اساسنامه مركز به شورايعالي
     2ـ مديريت و هدايت امور مركز و نظارت بر حسن اجراي كليه فعاليت‌هاي آن در چارچوب اساسنامه و سياست‌هاي مصوب شورايعالي
     3ـ پيشنهاد ساختار سازماني و تشكيلات مركز به شورايعالي
     4ـ پيشنهاد آئين‌نامه‌هاي مالي ـ معاملاتي و اداري ـ استخدامي ـ تشكيلاتي مركز به شورايعالي
     5 ـ تصميم‌گيري در مورد خط‌مشي، اولويت‌ها و بودجه طرح‌هاي اجرايي و تحقيقاتي توسعه سازماني و تحول اداري مركز 
     6 ـ تصميم‌گيري در مورد سياست‌ها، خط‌مشي‌ها و برنامه ارتقاي بهره‌وري مركز
     7ـ پيشنهاد بودجه سالانه براساس اهداف و وظايف مركز به شورايعالي
     8 ـ امضاي قراردادها، اسناد مالي و اداري در چارچوب ضوابط، مقررات و آئين‌نامه‌هاي مصوب شورايعالي
     9ـ ارائه گزارش عملكرد سالانه مركز به شورايعالي
     10ـ استيفاي منافع و حفظ حقوق مركز در مراجع قانوني به نمايندگي از مركز شخصاً يا به وسيله وكيل
     11ـ پيشنهاد تشكيل كميسيون عالي جديد جهت تصويب شورايعالي
     12ـ تشكيل ستادها و كارگروههاي موردنياز تحقق اهداف مركز
     13ـ پيشنهاد تأسيس و انحلال نهادهاي تابعه مركز به شورايعالي
     14ـ عزل و نصب معاونان و مديران مركز
     15ـ ساير وظايف تعيين‌شده در مصوبات شورايعالي و اساسنامه حاضر
     تبصره ـ رييس مركز مي‌تواند بخشي از وظايف و اختيارات مندرج در اين ماده (به استثناء رديف 15) را با حفظ مسووليت خويش به معاونين، مديران و يا مشاورين خود تفويض نمايد.
     ماده9ـ كميسيون‌هاي عالي     جهت تصميم‌‌سازي و تحقق مصوبات شورايعالي، مركز در زمان تأسيس داراي سه كميسيون عالي زير مي‌باشد كه اعضا و وظايف آنها به تصويب شورايعالي مي‌رسد:
     1ـ كميسيون عالي تنظيم مقررات فضاي مجازي كشور
     2ـ كميسيون عالي ارتقاي توليد محتواي فضاي مجازي كشور
     3ـ كميسيون عالي امنيت فضاي مجازي كشور
     ماده10ـ پژوهشگاه فضاي مجازي:به منظور تحقق بخشيدن به بخشي از اهداف و وظايف مركز و همچنين اعمال بخشي از وظايف نظارتي مركز، پژوهشگاه فضاي مجازي به عنوان يك نهاد تابعه مركز تشكيل مي‌گردد. سازمان، شرح وظايف و همچنين انتخاب رئيس پژوهشگاه، با پيشنهاد رئيس مركز، به تصويب شورايعالي مي‌رسد.
     ماده11ـ بازرس:     معاونت نظارت و حسابرسي دفتر مقام معظم رهبري حسابرس و بازرس مركز مي‌باشد. وظيفه حسابرس و بازرس مركز براساس وظايف ابلاغي نظارت و حسابرسي عبارت است از:
     1ـ انجام حسابرسي مركز و تأييد حسابرسي واحدهاي تابعه
     2ـ انجام بازرسي‌هاي موردي و نوبه‌اي
     3ـ بررسي ترازنامه و ساير صورت‌هاي مالي مركز
     4ـ تعيين امين مالي و حسابرس ثابت و در صورت نياز تعيين بازرس 
     5 ـ گزارش كليه بررسي‌هاي انجام شده به همراه نظرات كارشناسي به شورايعالي و در موارد تعيين شده به دفتر مقام معظم رهبري ارائه مي‌گردد.
     6 ـ حسابرسي و بازرسي مي‌تواند در هر موقع هرگونه رسيدگي و بازرسي لازم را انجام داده و اسناد و مدارك و اطلاعات مربوط به مركز را مطالبه و مورد رسيدگي قرار دهد.
     ماده12ـ منابع مالي:     1ـ اعتبارات مصوب در بودجه كل كشور
     2ـ درآمدهاي اختصاصي
     3ـ هدايا و كمك‌هاي نقدي و غيرنقدي دريافتي از اشخاص حقيقي و حقوقي
     تبصره ـ اعتبارات موردنياز مركز و طرح‌هاي مصوب شورايعالي در سال اول تأسيس، از طرف رياست محترم جمهور اختصاص مي‌يابد و در سال‌هاي بعد با همكاري دولت و مجلس در رديف مجزايي به نام مركز، در بودجه كل كشور تصويب و تخصيص مي‌يابد.
     ماده13ـ سال مالي:سال مالي مركز از اول فروردين ماه هر سال شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم مي‌گردد.
     تبصره ـ  اولين سال مالي از تاريخ تصويب اساسنامه مركز شروع و به پايان اسفند ماه همان سال ختم مي‌گردد.
     ماده14ـ ساير الزامات فعاليت مركز:     در راستاي تحقق فرامين مندرج در حكم، كليه دستگاههاي كشور موظف به همكاري همه جانبه با مركز مي‌باشند و نظارت بر اجراي دقيق تصميمات شوراي عالي در همه سطوح توسط مركز صورت مي‌پذيرد. تصميمات مركز ملي، در چارچوب مصوبات شورايعالي، براي كليه دستگاه‌هاي كشور لازم‌الاجرا بوده و تخطي از آن تخلف محسوب مي‌شود.
اين اساسنامه مشتمل بر مقدمه، 14 ماده و 4 تبصره در تاريخ 31/4/1391 به تصويب شورايعالي فضاي مجازي رسيد و از تاريخ ابلاغ لازم‌الاجرا مي‌باشد.