تامین دلیل
#تامین_دلیل
تامین دلیل چیست؟ آیا صرفا در امور حقوقی دست به دامن تامین دلیل می شویم و یا در امور کیفری هم می توان درخواست کرد ؟ مرجع رسیدی به درخواست تامین دلیل کجاست؟
تامین دلیل در امور کیفری هم موضوعیت دارد. بنابراین هرگاه در دعوایی، اعم از اینکه حقوقی یا کیفری یا تجاری باشد و صرف نظر از اینکه کدام مرجع صالح باشد،اگر دلایل مورد استناد مدعی، در معرض تضییع بوده وممکن است از دسترس خارج شود، مدعی میتواند از مرجع صالح تقاضای تامین، حفظ دلایل و امارات را بنماید.که اصولاً قبل از طرح دعوا انجام میشود.
تاسیس تامین دلیل اگر به درستی و به جا بکار گرفته شود می تواند بسیار مفید و راه گشا باشد مثل اینکه؛
مثال ۱؛در قراردادهای اجاره اماکن تجاری موضوع قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۷۶موجر با توسل به تامین دلیل تعدی و تفریط یا انتقال به غیر یا تغییر شغل مستاجر را ضبط و حفظ نموده و در دادرسی راجع به تخلیه به محتویات تامین دلیل استناد نماید.
مثال ۲؛مالک قصد دارد از مال خسارتدیده خود هر چه زودتر استفاده کند و نمیتواند منتظر سپری شدن مراحل مختلف دادرسی که زمانی نسبتا طولانی را میطلبد بماند.
از این رو با درخواست تامین دلیل و اجرای آن، میتواند میزان خسارت واردشده به اتومبیل یا آپارتمان یا هر مال دیگر خود را مشخص کند، سپس نسبت به تعمیر و بازسازی آن اقدام و از آن استفاده کند و بعد از آن به استناد تامین دلیلی که انجام شده است، خسارت وارده به خود را از عامل ورود زیان، مطالبه کند.
مثال ۳؛ مورد دیگر که بسیار مبتلابه است، جایی است که متعهد، تعهد خود را در زمان مقرر قراردادی انجام نمیدهد و متعهدله برای آنکه بتواند خسارات قراردادی یا قانونی مربوط را مطالبه کند در موعد مقرر نسبت به درخواست تامین دلیل اقدام میکند تا محرز شود که متعهد در زمان تعیینشده تعهد خود را به تمامی انجام نداده است.
مثال۴؛ همچنین در جایی که امکان از بین رفتن یا از دسترس خارج شدن دلایل و مدارک مورد نظر مدعی وجود دارد، از طریق تامین دلیل میتوان با این خطر مقابله کرد مانند آنکه شاهد و مطلع از امری، در صدد خارج شدن از کشور باشد یا به دلیل بیماری در معرض فوت قرار داشته باشد.
البته موارد مختلف دیگری نیز هست که استفاده از تأمین دلیل ضرورت مییابد. بر همین اساس ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی مقرر داشته است: «در مواردی که اشخاص ذینفع احتمال دهند که در آینده استفاده از دلایل و مدارک دعوای آنان از قبیل تحقیق محلی و کسب اطلاع از مطلعین و استعلام نظر یا دفاتر تجاری یا استفاده از قرائن و مدارک موجود در محل و یا دلایلی که نزد طرف دعوا یا دیگری است، متعذر یا متعسر خواهد شد، میتوانند ازمرجع قضایی درخواست تامین آنها را بنمایند.»
اکنون شوراهای حل اختلاف صلاحیت انجام تأمین دلیل را دارند و بر همین اساس دادگاهها از انجام آن امتناع میکنند؛ اگرچه به نظر میرسد صلاحیت شوراهای حل اختلاف نافی صلاحیت دادگاهها برای انجام تأمین دلیل نباشد بهخصوص در جایی که این درخواست به تجویز ماده ۱۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی در هنگام دادرسی صورت میپذیرد، دادگاه باید به آن رسیدگی کند.
لینک عضویت در کانال موسسه در ایتا https://eitaa.com/imanilaw
عضو هیئت علمی دانشگاه